Strona Główna Forum Księga Gości Reporterzy Stanley Milgram Stanford Exp.

Więzienie tworzy agresję nawet wśród osób, które nigdy w nim nie przebywały. Dowodem na to jest eksperyment Stanfordzki (P. Zimbardo, 1999). W 1971 r. Philip Zimbardo, psycholog społeczny na Uniwersytecie Stanford w Kalifornii razem ze swoimi współpracownikami wybrał po dokładnych klinicznych badaniach 21 zdrowych psychicznie młodych studentów. W podziemiach Wydziału Psychologii Uniwersytetu w Stanford stworzono namiastkę więzienia, gdzie losowo wybranych 10 uczestników eksperymentu zostało więźniami a reszta strażnikami więziennymi. Więźniowie oznaczeni zostali numerami, a strażnicy pozostali anonimowi dla więźniów. Nieprzestrzeganie przez więźniów reguł pociągało za sobą kary w postaci bezmyślnych, upokarzających prac i ćwiczeń (czyszczenie toalet gołymi rękami, wykonywanie pompek, gdy strażnik następował nogą na kark ćwiczącego więźnia) oraz spędzanie wielu godzin w pojedynczej celi. Główna różnica między strażnikami polegała na częstości i regularności występowania u nich przejawów wrogości wobec więźniów, wśród których nastąpiła nawet nieudana próba buntu.

Studenci wyższych uczelni, którzy byli pacyfistami i "sympatycznymi facetami" zachowywali się w rolach strażników agresywnie, a czasem nawet sadystycznie w związku z czym zaplanowany na dwa tygodnie eksperyment został przerwany już po sześciu dniach. W czasie krótszym niż tydzień doświadczenia związane z pobytem w więzieniu przekreśliły to, czego badani nauczyli się przez całe życie. Wartości ludzkie uległy zawieszeniu, obraz samego siebie został podważony, ujawniła się najbrzydsza, najnikczemniejsza, patologiczna strona natury ludzkiej. Niektórzy strażnicy traktowali pozostałych jak nędzne zwierzęta znajdując przyjemność w okrucieństwie, podczas gdy więźniowie stali się służalczymi, odczłowieczonymi robotami, myślącymi jedynie o ucieczce, o swym własnym indywidualnym przetrwaniu i o swej wzrastającej nienawiści do strażników (P. Zimbardo, 1999).

Fragment tekstu pochodzący ze strony Ewy Mihilewicz-Mandeckiej autorki artykułu "Agresja wśród więźniów i metody jej eliminacji".